Hàng hóa phái sinh là gì? Có nên đầu tư vào hàng hóa phái sinh hay không?

15:48 - 13/04/2022

Hàng hóa phái sinh là gì? Có nên đầu tư vào hàng hóa phái sinh hay không?

Trong bối cảnh dịch bệnh Covid, chiến tranh diễn ra phức tạp thì hàng hóa phái sinh hiện là một kênh đầu tư hấp dẫn trên thị trường tài chính và thu hút nhiều nhà đầu tư lựa chọn với mức đòn bẩy cao và tỉ suất sinh lời hấp dẫn. Vậy hãy cùng FTV tìm hiểu hàng hóa phái sinh là gì và tại sao nên đầu tư ngay bây giờ nhé.

1. Hàng hóa phái sinh là gì?

Hàng hóa phái sinh hay còn gọi là phái sinh hàng hóa là một công cụ tài chính giúp các nhà đầu tư một loại hàng hóa mà không cần sở hữu loại hàng hóa đó. Thông thường, giá của hàng hóa phái sinh sẽ được mô phỏng và biến động giống như giá của hàng hóa trong thực tế.

Hiểu một cách đơn giản hơn, nhà đầu tư không phải mua bán tích trữ hàng, mà chỉ cần thực hiện giao dịch online. Nếu muốn, nhà đầu tư đã có thể bán đi và ngược lại, nhà đầu tư cũng có thể mua lại ngay sau khi bán để thu lời đầu cơ thị trường giá xuống.

Hàng hóa phái sinh ra đời nhằm mục đích giúp các nhà đầu tư tìm kiếm lợi nhuận từ sự chênh lệch giá hàng hóa. Đồng thời giúp người nông dân chủ động được giá bán sản phẩm với mức giá cao và định được lợi nhuận sẽ có được trong tương lai.

Ví dụ: Về sản phẩm lúa gạo người nông dân thấy vụ này được mùa giá thành sẽ giảm thì họ muốn ký hợp đồng với bên mua lúa gạo với giá 650.000/ 1 tạ trong thời hạn 1 tháng với số lượng là 5 tấn. Sau thời hạn 1 tháng người nông dân và bên mua sẽ giao dịch.

2. Các loại hàng hóa phái sinh trong hoạt động kinh doanh.

Hàng hóa phái sinh là gì?

Các mặt hàng giao dịch tại Việt Nam gồm có 4 loại:

  • Nhóm hàng hóa phái sinh năng lượng
  • Nhóm hàng hóa phải sinh nông sản
  • Nhóm hàng hóa phái sinh nguyên liệu công nghiệp
  • Nhóm hàng hóa phái sinh kim loại

Mặt hàng thường xuyên được giao dịch nhất trên thị trường Việt Nam hiện nay mặt hàng nông sản.

2.1. Giao dịch năng lượng

Giao dịch năng lượng là giao dịch về các mặt hàng hóa như: xăng, dầu, nhiệt điện, khí đốt, dầu thô,... do đây là các mặt hàng nhạy cảm nên nó có biến động từng ngày bởi những yếu tố môi trường, thị trường từ đó giao dịch năng lượng trở thành một miếng bánh hấp dẫn cho các nhà đầu tư có khả năng thu về lợi nhuận cao.

2.2. Giao dịch nông sản.

Giao dịch nông sản là giao dịch về các mặt hàng như: lúa gạo, ngô, đậu tương,...trên thực tế hiện nay tại Việt Nam các nhà đầu tư nông sản có thể không dùng hợp đồng giao dịch mua - bán tương lai để đầu tư.

2.3.Giao dịch nguyên liệu công nghiệp.

Giao dịch nguyên liệu công nghiệp là hợp đồng giao dịch gồm các mặt hàng: cà phê, dầu cọ, cao su, bông,...loại giao dịch này giúp nhà đầu tư hạn chế rủi ro để quản lý về sự chênh lệch giá.

2.4. Giao dịch kim loại.

Giao dịch kim loại là hợp đồng giao dịch về các mặt hàng: bạc, vàng,bạch kim,kim cương,...việc đầu tư hàng hóa phát sinh kim loại được xem là việc đầu tư an toàn và bảo vệ chống lạm phát.

3. Hàng hóa phát sinh có những loại hợp đồng nào

Đối với mỗi loại hợp đồng hàng hóa phái sinh khi giao dịch trên Sàn hàng hóa sẽ được công bố chi tiết trong bản hợp đồng.

3.1. Hợp đồng kỳ hạn.

Là một hợp đồng giữa bên bán và bên mua thỏa thuận về số lượng sản phẩm, giá thành bao nhiêu trong một thời gian tương lai. Trong thời điểm ký kết hợp đồng không có sự trao đổi về sản phẩm hay thanh toán. Khi đến thời gian ký kết hợp đồng 2 bên bắt đầu tiến hành giao dịch theo đúng thỏa thuận đề ra.

Ví dụ: Vụ lúa tới đây chị nga có thể thu hoạch được 20 tấn để có thể thu hoạch được lợi nhuận chị nga cần bán lúa với giá 800.000/ 1 tạ. Nếu để đến vụ mới bán thì có khi chị không thu được lợi nhuận trong giao dịch. Điều này do giá của lúa thay đổi, sản lượng vẫn giữ nguyên 20 tấn không đảm bảo đến vụ bán tới được với mức giá đó. Tuy vậy nếu chị Nga chọn một doanh nghiệp nào để ký hợp đồng đảm bảo sẽ trả cho chị mức giá 800.000/ 1 tạ vào vụ tới thì khả năng rủi ro của chị Nga sẽ thấp. Vì vậy nếu vụ tới lúa có giảm thì chị Nga vẫn bán được với giá đã ký hợp đồng với bên mua. Nhưng cũng có khả năng vụ tới giá lúa tăng cao hơn thì chị Nga sẽ bị thiệt so với thị trường, nhưng vẫn đạt được lợi nhuận đã đề ra.

3.2. Hợp đồng tương lai.

Là hợp đồng giao dịch mua bán hàng hóa với một mức giá xác định và việc giao dịch sẽ diễn ra cho trong tương lai. Yêu cầu về giao dịch hợp đồng tương lai như: khối lượng, giá thành, thời hạn trong giao dịch, chất lượng sản phẩm như nào,....


Ví dụ: Ông A có ký hợp đồng tương lai bán cho ông B 9 tấn đậu tương thời hạn 1 tháng theo giá 25.000/ 1kg mặc dù giá đậu tương trong thị trường đã tăng lên 2.000/ 1kg. Thì ông A và ông B đều thực hiện theo giá ban đầu 25.000/ 1kg.

3.3. Hợp đồng hoán đổi.

Là một hợp đồng giữa 2 bên thỏa thuận về việc tham gia trao đổi cùng một dòng tiền trên cơ sở tài sản.


Ví dụ: Ví dụ: Ông A muốn tăng vay ngắn hạn, ông C muốn tăng vay dài hạn để giảm rủi ro lãi suất. Nên 2 ông đã ký hợp đồng hoán đổi với nhau cùng nội dung: ông A vay ngắn hạn của B và trả lãi suất cho B. B vay dài hạn của A và trả lãi Suất cho A. Vì vậy hai người đã cùng vay một số tiền nên không cần trao đổi vốn.

3.4. Quyền lựa chọn.

Là thỏa thuận giao dịch bên bán và bên mua về một sản phẩm và mức giá xác định trong tương lai trong đó bên mua có quyền lựa chọn thực hiện giao dịch hay không bằng việc trả một khoản phí cho bên bán hàng. Và ngược lại bên bán cũng có quyền lựa chọn không bán hàng cho bên mua và phải mất một khoản phí cho bên mua.

4. Lợi thế của giao dịch hàng hóa phát sinh

  • Về mặt pháp lý: ở Việt Nam, mọi sàn giao dịch hàng hóa phái sinh đều phải đăng ký được cấp phép và sự bảo hộ của Bộ Công Thương.
  • Về bản chất: hàng hóa phái sinh được xem là công cụ sinh ra để giảm rủi do cho sự biến động về giá cả trên thị trường. Từ đó các nhà đầu tư tham gia vào giao dịch sẽ hạn chế rủi ro và dễ dàng thu lại lợi nhuận.
  • Về độ rủi ro: Mọi hàng hóa phái sinh đều phải đảm bảo sự minh bạch, rõ ràng về sản phẩm. Mọi sản phẩm đều được thông qua bởi sở giao dịch Việt Nam khi liên thông với các sàn trên thế giới, các giao dịch chủ yếu hoạt động trên nguyên tắc cung và cầu trên thị trường thế giới. Do vậy việc thao túng giá khó có thể xảy ra được vì phạm vi hoạt động của giao dịch sử dụng trên diện rộng chứ không phải trong một phạm vi nhỏ hẹp như trong một nước, một vùng,…
  • Về lợi nhuận: Trong thị trường hàng hóa phái sinh không có giới hạn về biên độ lợi nhuận. Bởi vì nếu một sản phẩm hàng hóa đang có xu hướng tăng, nhà đầu tư vào lệnh mua thì giá càng cao, từ đó lợi nhuận của nhà đầu tư càng được nhiều.
  • Về hình thức 2 chiều: Thị trường chứng khoán hạn chế kiếm lợi nhuận 1 chiều, có nghĩa là chúng ta có thể mua khi giá cổ phiếu có xu hướng tăng để kiếm được lợi nhuận và ngược lại có thể bán sản phẩm khi phát hiện có xu hướng giảm xuống để hạn chế rủi ro (giao dịch 2 chiều). Ngoài ra nhà đầu tư có thể khớp lệnh tức thời với T+0 giúp nhà đầu tư nắm bắt cơ hội kiếm lợi nhuận dựa trên biến động thị trường mà không cần chờ lệnh T+3 sau khi mua cổ phiếu 3 ngày thì mới có thể chốt lãi/ lỗ.
  • Về tính thanh khoản cao: Thị trường giao dịch Việt Nam liên kết với thị trường quốc tế với 50 quốc gia, tạo thành một thị trường giao dịch lớn, nên có thể khớp lệnh ngay cho dù số nhỏ hay lớn.
  • Về thời gian: Thời gian giao dịch của hàng hóa phái sinh được thực hiện 24/7 nên nhà đầu tư có thể lựa chọn khung giờ phù hợp để thực hiện giao dịch.

Bên cạnh đó khi người bán/ mua tham gia vào thị trường hàng hóa phái sinh mực độ rủi ro có xảy ra rất thấp.

Đối với người mua: có thể xem là một công cụ cân đối giữa việc mua và bán. Người mua có thể mua với số lượng lớn và có thể thực hiện lệnh bán tương ứng.


Đới với người bán: người bán tham gia vào thị trường hàng hóa phái sinh có thể không cần quá quan tâm đến giá cả trên thị trường. Mà nên tập trung vào sản xuất sản lượng, nâng cao chất lượng sản phẩm. Và cũng nên chủ động định giá sản phẩm của mình và dự tính lợi nhuận thu được để tránh rủi ro khi bị ép giá xuống.

5. Những rủi ro có thể gặp khi giao dịch hàng hóa phát sinh

Rủi ro giá hàng hóa và các yếu tố ảnh hưởng đến biến động giá | Saigon  Futures

Trong thực tế hàng hóa phát sinh có thể mang lại lợi ích cho chủ đầu tư và cũng sẽ luôn đi đôi với rủi ro đó là trường hợp không ai có thể tránh khỏi. Khi mà rủi ro càng nhiều thì lợi nhuận nó đem lại càng cao. Trong khi giao dịch chúng ta có thể gặp một số vấn đề như sau:

-  Rủi ro về đòn bẩy:
Rủi ro của đòn bẩy tài chính trong đầu tư phái sinh được xem là một con dao hai lưỡi thu hút nhiều nhà đầu tư mạo hiểm. Vì nó có thể mang lại cho chủ đầu tư một lợi nhuận khổng lồ hoặc nó có thể làm cho chủ đầu tư thua lỗ đến cháy túi khi tính toán sai.

Vì vậy các nhà đầu tư cần nhận định trước mức độ rủi ro khi đầu tư và chấp nhận khả năng xảy ra rủi ro với lựa chọn của bản thân.

- Rủi ro về lợi nhuận, biến động thị trường:

Mức độ rủi ro cao thì lợi nhuận thu được càng lớn. Vì vậy nhà đầu tư cần có khả năng phán đoán tốt, cần tìm hiểu thông tin chính xác về hàng hóa giao dịch thế giới,…

- Rủi ro khi giao dịch lệch múi giờ:

Vì đây là thị trường giao dịch toàn cầu nên thời gian giao dịch phụ thuộc vào từng khu vực khác nhau nên nếu chúng ta không để ý về mặt thời gian nếu không thì có khả năng lỗ. Có 3 phiên giao dịch chính: phiên Á, phiên U, phiên Mỹ, trong đó giao dịch hàng hóa có nhiều biến động nhất là phiên Mỹ. Tại châu lục khác nhau thì múi giờ khác nhau nên khi các nhà đầu tư không theo dõi thời gian để tránh rủi ro khi có biến động lớn.

-  Rủi ro khi đặt nhầm lệnh:

Các chủ đầu tư không hiểu rõ về lệnh, hoặc có thể đặt lệnh nhiều quá mà không đặt lệnh dừng lỗ đây cũng là một trong số nguyên nhân khiến mà đầu tư gặp rủi ro.

6. Có nên đầu tư vào hàng hóa phái sinh hay không?

Hàng hóa phái sinh - Ưu điểm và rủi ro - Gia Cát Lợi

Câu trả lời chắc chắn là có. Bởi đây là một kênh đầu tư đang có tiềm năng phát triển lớn với những ưu điểm vượt trội hơn hẳn các kênh đầu tư tài chính hiện nay trên thị trường. Nhà đầu tư không cần bỏ số vốn quá lớn nhưng vẫn có thể thu được những lợi nhuận với tiềm năng tăng trưởng tốt. Đây cũng chính là ưu điểm của kênh đầu tư này.

Trên đây là những thông tin mà FTV chia sẻ về hàng hóa phái sinh là gì, những lợi thế và rủi ro khi tham gia đầu tư hàng hóa phái sinh. Hy vọng rằng sẽ giúp cho các bạn có thêm kiến thức về lĩnh vực này. Nếu các bạn còn bất kỳ băn khoăn nào về hàng hóa phái sinh, hãy gọi ngay tới số HOTLINE 0863 688 883 hoặc truy cập website https://giaodichdautho.vn/ để các chuyên viên của FTV có thể hỗ trợ tốt hơn.

Tin liên quan